Czarniecka Góra - historia uzdrowiska


_images/brak.jpeg

Pozostałości po kopalni Edward w poblizu Czarnieckiej Góry

 

 

 

Czarniecka Góra to niewielka miejscowość wypoczynkowa, w gminie Stąporków, która w pierwszej połowie XX wieku była popularnym w Polsce uzdrowiskiem, porównywanym do Nałęczowa. W budynku głównym dawnego sanatorium mieści się obecnie Świętokrzyskie Centrum Rehabilitacji.

    Twórcą uzdrowiska w Czarnieckiej Górze, był łódzki lekarz Michał Misiewicz, który jako pierwszy docenił panujące tu doskonałe warunki zdrowotne. W 1892 roku rozpoczął budowę zakładu leczniczego – „Czarniecka Góra”. Oprócz warunków klimatycznych pomocnych w przypadku chorób układu oddechowego i krwionośnego, dodatkowym atutem tego miejsca było źródełko „Stefan”. Wypływająca z niego woda miała właściwości lecznicze. Ceniono zwłaszcza jej dobroczynne działanie na problemy związane z przemianą materii.

 

fot. AWerens

      Uzdrowisko cieszyło się niesłabnącą popularnością i dobrą opinią wśród kuracjuszy i turystów. Bywali tu głównie zamożni mieszkańcy Warszawy, Łodzi czy Kielc a wśród nich takie znane postaci jak Bolesław Prus, Felicjan Sławoj –Składkowski i Stefan Starzyński. Mniej zamożni przyjeżdżali do Czarnieckiej Góry choć na jeden dzień, aby „zażyć mahoniowego powietrza”.

 

      Dzięki napływowi ludzi z zewnątrz , szukających w Czarnieckiej Górze wypoczynku, powstawały nowe wille, pensjonaty, domy prywatne, które w pobliżu uzdrowiska utworzyły osiedle letniskowe. Miejscowi rzemieślnicy stworzyli własny, niepowtarzalny styl. Charakterystyczne były liczne tarasy, balkony, ganki pod rzeźbionymi kolumienkami. Na dachach wznosiły się dekoracyjne wieżyczki, a przeszklone werandy często łączyły kilka willi w jedną całość.

fot.AWerens

 

    Wybuch II wojny światowej przerwał rozwój uzdrowiska i letniska. Sanatorium zajęli dla swych potrzeb Niemcy. Uzdrowisko wznowiło swoją działalność w 1946 roku jako Dom Wypoczynkowy dla Lekarzy i Farmaceutów. Trudne lata powojenne nie sprzyjały jednak ruchowi letniskowemu. W tym samym czasie kiedy próbowano przywrócić dawną świetność uzdrowiska, uruchomiono pobliską kopalnię rudy żelaza „Edward”. Prawdopodobnie wskutek intensywnie prowadzonych prac wydobywczych przecięto podziemną żyłę doprowadzającą wodę do leczniczego źródełka. Symbol uzdrowiska przestał istnieć. Wówczas skończyła się pewna epoka dla Czarnieckiej Góry.

    W 1953 roku, po gruntownym remoncie, w Czarnieckiej Górze powstał Państwowy Dom Zdrowia dla dzieci górników i robotników. W kolejnych latach przekształcił się on w Państwowe Prewentorium Przeciwgruźlicze. Zmieniało się również oblicze letniska. Wille, dawniej przeznaczone dla turystów, teraz w dużej części adaptowane były na mieszkania dla pracowników pobliskich zakładów pracy.

      Na przełomie lat 60-tych i 70-tych ruch letniskowy w Czarnieckiej Górze powoli się odradzał. Oprócz stałych bywalców, którzy przyjeżdżali od lat, chętnie spędzały tu wakacyjny urlop rodziny pracowników zakładów z Radomia, Skarżyska- Kam. i Łodzi.  Turnusy najczęściej dwutygodniowe, organizowano w willach Zosieńka i Oksana oraz w  nowo powstałym osiedlu domków drewnianych.

     W 1972 roku , po kolejnej modernizacji w budynku dawnych Zakładów Leczniczych powstał Wojewódzki Szpital Rehabilitacji Leczniczej. W 1989 roku zamknięty na czas remontu, wznowił swoją działalność w 1995 roku jako Wojewódzki Ośrodek Rehabilitacji Dzieci i Osób Niepełnosprawnych, od 2001 roku działa jako Świętokrzyskie Centrum Rehabilitacji.

     Jest to jedyna w regionie  placówka świadcząca usługi rehabilitacji leczniczej w zakresie leczenia zaburzeń rozwoju psychoruchowego, zaburzeń układu nerwowego i narządu ruchu, rehabilitacji pourazowej oraz oddechowej. Uruchomienie w 2004 roku krytej pływalni, pozwoliło na rozszerzenie zakresu zabiegów rehabilitacyjnych o zabiegi wodne. 

    Dobrze prosperujący Ośrodek  to obecnie największa chluba Czarnieckiej Góry, która teraz trochę zapomniana, nadal oferuje wspaniałe warunki wypoczynku i spędzenia wolnego czasu. Sąsiedztwo czterech zbiorników wodnych  sprawia , że jest to raj dla wędkarzy a liczne trasy turystyczne z pewnością przypadną do gustu rowerzystom i miłośnikom pieszych wędrówek.