Szlak im. Stanisława Malanowicza

Ocena turystów:

 

Kuźniaki fot. Magdalena Weber

Szlak bierze swój początek w miejscowości Kuźniaki, gdzie znajduje się pozostający już niestety w ruinie wielki piec o kształcie ściętego ostrosłupa. Po pokonaniu Góry Dobrzeszowskiej (unikalnego sanktuarium pogańskiego z zamierzchłych czasów), przez malownicze tereny szlak prowadzi do miejscowości Gruszka, gdzie z kolei stoi pomnik upamiętniający jedną z największych bitew Kielecczyzny z dn. 29.IX.1944 r. stoczoną przez oddziały AL. Dalej szlak przez Węgrzyn, Grębosze i Mościska zmierza do Sielpi - największej miejscowości wypoczynkowej województwa świętokrzyskiego. W Sielpi na szczególną uwagę zasługuje Muzeum Zagłębia Staropolskiego - Oddział Muzeum Techniki NOT w Warszawie. Muzeum mieści się w dawnej walcowni i pudlingarni. Zakład budowany był etapami, najpierw z inicjatywy Stanisława Staszica i Ksawerego Druckiego - Lubeckiego powstało spiętrzenie rzeki Czarnej, kanał odprowadzający, budynek administracyjny i zabudowania gospodarcze. Następnie Bank Polski wybudował walcownię i pudlingarnię wraz z osiedlem pracowniczym.

W dalszej kolejności na szlaku znajduje się pomnik przyrody "Piekło-Gatniki". Jest to skupisko skał piaskowca jurajskiego, malowniczo wyrzeźbionych przez erozję. Położone są w sosnowym lesie, a ich wysokość sięga 5 metrów. Na trasie napotkamy także miejscowości o ciekawych nazwach - Piekło i Niebo. Są jedynym udokumentowanym przypadkiem znajdowania się Piekła tuż obok Nieba. 

Oranżeria egipska fot. Magdalena Weber

Po 37 kilometrach szlak osiąga miasto Końskie. Z koneckich zabytków warto wymienić zespół pałacowo-parkowy, dawną własność rodów: Małachowskich, a następnie Tarnowskich. Pałac zbudowany został według projektu Franciszka Marii Lanciego, wzorowany na siedzibie królewskiej w Pillnitz pod Dreznem. Pałac składa się z dwóch bocznych skrzydeł wygiętych w podkowę. Brak jest korpusu głównego, którego nigdy nie wybudowano. Na osi głównej pałacu, za drogą asfaltową znajduje się glorietta, budowla ogrodowa o charakterze dekoracyjnym. W ogrodzie pałacowym rozmieszczone są: „Świątynia Grecka” wybudowana według kanonów klasycyzmu z portykiem o sześciu kolumnach nad głównym wejściem i dwukolumnowym portykiem po przeciwnej stronie, „Oranżeria Egipska”, której fasada wzorowana jest na egipskich świątyniach, ozdobiona posągami faraonów i hieroglifami, „Domek Wnuczętów” – mała neogotycka budowla, zapewne jako dom zabaw dla latorośli rodu Małachowskich. W parku znajdziemy również altanę. Na skraju parku znajduje się obelisk z popiersiem Tadeusza Kościuszki. W centrum miasta wznosi się neogotycka Kolegiata p.w. śś. Mikołaja i Wojciecha. Wybudowana została w latach 1492-1520, a rozbudowana i modernizowana na początku XX w. Zawiera pozostałości wcześniejszego kościoła w postaci tympanonu z przedstawieniami słońca i księżyca znajdującego się nad bocznym wejściem. Na ścianie dzwonnicy herb „Odrowąż” prawdopodobnie z wieku XIII. W pobliżu kościoła znajduje się konny pomnik Tadeusza Kościuszki przypominający o związkach Ziemi Koneckiej z Insurekcją Kościuszkowską.

W dalszej kolejności szlak prowadzi do Starej Kuźnicy, gdzie z kolei można obejrzeć XIX wieczną kuźnicę, także oddział Muzeum Techniki NOT w Warszawie. Zachowały się stawidła, nasiębierne koła, młot naciskowy oraz specjalne, drewniane miechy skrzynkowe. Ze źródeł historycznych wynika, że kuźnica działała już w XVII w., a pod koniec XIX istniał wielki piec. Zakład produkował narzędzia rolnicze: lemiesze i odkładnice do pługów oraz siekiery. 

fot.A. Werens

Dalej szlak przebiega przez Wielką Wieś, w której znajduje się pomnik upamiętniający bitwę stoczoną przez partyzantów w dniu 14 X 1943 r., oraz Furmanów, gdzie znajdują się ruiny zakładu wielkopiecowego z wieżą gichtociągową, wybudowanego prawdopodobnie w latach 1830 – 1835 przez Małachowskiego. Następnie szlak prowadzi do rezerwatu "Skałki Piekło pod Niekłaniem". Rezerwat ustanowiony został w 1959 r. Ochroną objęto pas skałek, złożonych z mało zwięzłych jurajskich piaskowców. Podczas zlodowacenia środkowopolskiego procesy wietrzeniowe i eoliczne, czyli działania wiatru wymodelowały przepiękne formy skalnych grzybów, baszt, nawisów i innych trudnych do nazwania, ale poruszających wyobraźnię, form.

Dalej szlak przebiega przez Rędocin (ośrodek ceramiki ludowej) oraz rezerwat "Ciechostowice" na cmentarz partyzancki pod Skarbowa Górą w Skarżysku Pogorzałym. Początki tego partyzanckiego cmentarza związane są ze śmiercią 5-ciu partyzantów ze zgrupowań AK „Ponurego”. Poświęcony w Zielone Światki 1944 r. stał się miejscem pochówku poległych z okolicznych placówek AK. Na terenie cmentarza skromny pomnik z metalowym krzyżem i tablicą z napisem: Rozumni szałem – silni jednością / Dając w ofierze życie i sławę / Padliście walcząc z wroga podłością / O wolność Polski, za świętą sprawę.

Stanisław Malanowicz (1877-1942) - zasłużony działacz gospodarczy i społeczny, regionalista. Z wykształcenia inżynier budownictwa drogowego. Wynikiem jego starań było utworzenie w dawnym zakładzie w Sielpi placówki muzealnej. Był też jednym z inicjatorów powstania na Ziemi Koneckiej zorganizowanego ruchu krajoznawczego. Wspólnie z prof. Mieczysławem Radwanem założył oddział Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w Końskich w dniu 9 września 1935r. Autor wielu opracowań.

Szlak im. Stanisława Malanowicza - 81 km
Przebieg szlaku: Kuźniaki - Gruszka - Węgrzyn - Sielpia - Końskie - Stara Kuźnica - Furmanów - Niekłań - Rędocin - Skarżysko Pogorzałe
 Więcej informacji:
Oddział PTTK w Końskich
26-200 Końskie, ul. Partyzantów 1
tel. +48 41 372 31 70
www.pttkkonskie.pl 

oceń oferte poleć znajomemu dodaj do walizki

Informacje praktyczne

    • Administrator: "Administrator" 2017-10-17 12:02:14
    • Mamy dobrą informację :) W tym roku ruszyły prace znakarskie przewidujące weryfikację przebiegu szlaku w terenie oraz oczywiście odmalowanie i odnowienie oznakowania!

    • Grzegorz: "Grzegorz" 2015-05-12 08:30:46
    • na chwile obecna mam przejechany szlak od Kuźniaków do (prawie) Konskich. Podzielę się kilkoma spostrzeżeniami.
      Szlak zaczyna się miło i przyjemnie oznakowanie jest dobre i teren nie stwarza więcej problemów. Przed góra Dobrzeszów trzeb się mieć na baczności bo oznaczenia szlaku robia sie niewyraźne albo w ogóle ich nie ma. Po pokonaniu góry Dobrzeszowskiej oznaczenie szlaku jest ok ale w miejscowosci Jóźwików nie wiadomo gdzie jechać :) okazuje się że trzeba udac się przez łąki aż w las i tu zaczyna się zabawa w pchanie roweru przez kilometry scieżek zalanych wodą jak konczy się woda to kończy się oznaczenie szlaku troche poszukiwań i odnajduje się oznaczenie w krzekach :)
      Od miejscowości wegrzym szlak robi się bardzo przyjemny i dobrze oznakowany az do samych Końskich do których nie dotarlem bo za miejscowością Niebo na drodze szlaku mega bagno a dużym obszarze nie do pokonania. Probowałem objechać ale nie dało rady. Jeszcze nie widziałem takiego bagna momentalnie czlowiek się zapadal pod wode :)ale jeszce się z tym zmierze w tym roku :)
      pozdrawiam

Przepisz kod Odśwież

Opiekun szlaku

Oddział PTTK w Końskich

  • ul. Partyzantów 1
  • 26-200 Końskie
  • tel. +48 41 372 31 70
biuro@pttkkonskie.pl www.pttkkonskie.pl

Twoja walizka

ilość obiektów: 0 zobacz wyczyść