Logo
  • Starostwo
  • Miasto Końskie
  • PTTK
  • Regionalna Organizacja Turystyczna Województwa Świętokrzyskiego

Zabytkowy Zakład Hutniczy w Maleńcu

Rozmiar tekstu:A-A+

Informacje praktyczne

  • Informacje szczegółowe
  • Informacje szczegółoweZwińRozwiń
  • Ogólne
    • Rodzaj obiektu:
      • Muzea
      • Zabytki techniki
  • Usługi i udogodnienia
    • Udogodnienia:
      Parking
  • Lokalizacja
    • Powiat:
      konecki
    • Gmina:
      Ruda Maleniecka
    • Adres:
      Maleniec , Maleniec 54
    • Kod pocztowy:
      26-242
    • Szerokość geograficzna:
      51.183082341114
    • Długość geograficzna:
      20.182271003723
    • Region turystyczny:
      Końskie i okolice
  • Dostępność
    • Cały tydzień:
      08.00 - 18.00
  • Dane kontaktowe
  • Opis

    Na zachodnich krańcach województwa świętokrzyskiego, nad rzeką Czarną leży niewielka miejscowość Maleniec. W roku 1784 Jacek Jezierski kasztelan łukowski założył tu zakład składający się z młyna, tartaku, drutarni i fryszerni z 11 młotami. Trzy lata później zakład  wizytował Stanisław August Poniatowski. Przebieg tejże wizyty spotkamy w "Diariuszu" podróży króla, spisanym przez Adana Naruszewicza. Lokalizacja zakładu w Maleńcu uwarunkowana była bogatymi złożami rudy żelaza w okolicy, możliwością pozyskania drewna z okolicznych lasów i wodą bieżącą do poruszania kół wodnych w zakładach przemysłowych. Surówki do zakładu metalurgicznego dostarczał wielki piec w Kawęczynie, a rudę  dowożono z miejscowości Machory, Kołoniec oraz Ruda Maleniecka.

    W pierwszych latach działalności wytwarzano tutaj m.in. stalowe odkuwki na lufy do sztucerów produkowanych w Kozienicach. W połowie dziewiętnastego stulecia zainstalowano 15 gwoździarek do produkcji gwoździ cętych z blachy . W zakładzie pracowało wówczas około 80 pracowników. Po modernizacji fabryki rozpoczęto produkcję  łopat, szpadli  i okuć budowlanych. Do poruszania urządzeń zakładu służyły trzy koła wodne poruszające system pasów transmisyjnych  uruchamiających następnie prasy, gwoździarki, nożyce, młoty oraz miechy pieca grzewczego. Do produkcji łopat i gwoździ używano zużytych obręczy kół wagonów kolejowych. W latach 30. XX w. w fabryce pracowało juz 250 osób.

    Zakład częściowo zniszczony podczas II wojny światowej, służył Niemcom, którzy przeprowadzili modernizację szpadlarni i zainstalowali silnik spalinowy napędzający główny wał transmisyjny. Po wojnie  zakład został odnowiony i  produkował głównie narzędzia gospodarcze, produkcji gwoździ zaniechano w 1951 roku.

    W dniu 21 czerwca 1967 roku zakład w Maleńcu został uznany za zabytek techniki i wpisany do Rejestru Zabytków. Każdego roku w wakacje, na warsztaty przyjeżdżają tu studenci z Politechniki Śląskiej. 
     

    Lokalizacja

    Hidden text line that is needed to fix map width
    • 20.182271003723
    • 51.183082341114
    • Maleniec, Maleniec 54
    • Zabytkowy Zakład Hutniczy w Maleńcu